Nhau cài răng lược ở phụ nữ mang thai: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng ngừa

Nhau cài răng lược (placenta accreta spectrum) là một trong những biến chứng sản khoa nguy hiểm nhất, xảy ra khi các gai nhau bám quá sâu vào lớp cơ tử cung — theo Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (NCBI Bookshelf). Tình trạng này có thể dẫn đến băng huyết nặng sau sinh, sốc mất máu, suy đa cơ quan và đe dọa trực tiếp tính mạng của cả mẹ và thai nhi. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong mẹ do băng huyết sau sinh, đòi hỏi các biện pháp can thiệp phức tạp để cứu sống sản phụ.

Mới đây, các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị đã phẫu thuật thành công một trường hợp nhau cài răng lược thể xâm lấn, đồng thời bảo tồn được tử cung cho sản phụ. Đây là một minh chứng cho thấy việc phát hiện sớm và xử trí đúng cách có thể mang lại kết quả tích cực.

Nguyên nhân gây nhau cài răng lược

Nhau cài răng lược xảy ra khi bánh nhau bám quá sâu vào thành tử cung, vượt qua lớp niêm mạc và xâm lấn vào lớp cơ. Nguyên nhân chính thường liên quan đến sự bất thường của niêm mạc tử cung, khiến gai nhau không bị cản trở khi bám vào. Các yếu tố nguy cơ bao gồm:

• Tiền sử sinh mổ nhiều lần, đặc biệt là mổ lấy thai ở đoạn dưới tử cung.
• Nhau tiền đạo (bánh nhau bám thấp, che lấp lỗ trong cổ tử cung).
• Đã từng phẫu thuật tử cung như bóc u xơ, nạo buồng tử cung.
• Tiền sử nạo hút thai, viêm nhiễm tử cung.
• Từng mắc nhau cài răng lược ở lần mang thai trước.

Triệu chứng nhận biết nhau cài răng lược

Điều đáng lo ngại là đa số phụ nữ mắc nhau cài răng lược không có triệu chứng rõ ràng trong suốt thai kỳ. Nhiều thai phụ vẫn sinh hoạt bình thường và chỉ được phát hiện khi đi khám thai định kỳ hoặc khi bác sĩ thực hiện các thăm dò chuyên sâu.

Tuy nhiên, một số trường hợp có thể xuất hiện chảy máu âm đạo trong ba tháng cuối thai kỳ. Máu có thể ra ít hoặc nhiều, tái phát nhiều lần, thường không kèm đau bụng. Đây là dấu hiệu cảnh báo thai phụ cần đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám.

Đối tượng có nguy cơ cao mắc nhau cài răng lược

Những thai phụ thuộc nhóm nguy cơ cao cần được theo dõi sát và đánh giá kỹ tình trạng bánh nhau trong suốt thai kỳ, bao gồm:

• Phụ nữ có tiền sử sinh mổ nhiều lần, đặc biệt từ 2 lần trở lên.
• Người bị nhau tiền đạo, nhau bám thấp.
• Đã từng phẫu thuật tử cung (nội soi, mổ mở).
• Tiền sử nạo hút thai nhiều lần.
• Mang thai ở tuổi cao, trên 35 tuổi.
• Từng bị băng huyết sau sinh, viêm niêm mạc tử cung.

Chẩn đoán và điều trị nhau cài răng lược

Chẩn đoán

Hiện nay, siêu âm là phương pháp quan trọng giúp phát hiện sớm nhau cài răng lược và đánh giá mức độ xâm lấn của bánh nhau vào thành tử cung. Thời điểm thích hợp để tầm soát là từ tuần thai thứ 18 đến 24. Nếu nghi ngờ, bác sĩ có thể chỉ định thêm chụp cộng hưởng từ (MRI) để đánh giá chính xác hơn mức độ xâm lấn cũng như mối liên quan với các cơ quan lân cận như bàng quang, niệu quản.

Trong một số trường hợp, nhau cài răng lược không được phát hiện trước sinh và chỉ được chẩn đoán khi nhau thai không bong sau khi em bé chào đời.

Điều trị

Phương pháp điều trị phụ thuộc vào mức độ xâm lấn, tuổi thai, tình trạng sức khỏe của mẹ và thai nhi, cũng như mong muốn bảo tồn khả năng sinh sản. Các phương pháp bao gồm:

• Quản lý thai kỳ chặt chẽ: Với những trường hợp được chẩn đoán trước sinh, sản phụ sẽ được lên kế hoạch mổ lấy thai chủ động tại các cơ sở y tế có đầy đủ trang thiết bị và nguồn máu dự trữ.
• Phẫu thuật cắt tử cung: Trong trường hợp nhau cài răng lược thể xâm lấn nặng, cắt tử cung là biện pháp cứu sống sản phụ, ngăn chặn băng huyết ồ ạt.
• Bảo tồn tử cung: Với những ca nhẹ hơn, bác sĩ có thể phẫu thuật lấy thai, xử lý vùng nhau bám và cố gắng bảo tồn tử cung nếu điều kiện cho phép, nhờ các kỹ thuật như thuyên tắc mạch máu, khâu chèn ép tử cung.

Phòng ngừa và chế độ sinh hoạt khoa học

Hiện không có biện pháp phòng ngừa tuyệt đối nhau cài răng lược, tuy nhiên có thể giảm nguy cơ bằng cách:

• Hạn chế sinh mổ không cần thiết: Nếu có chỉ định sinh mổ, cần cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích và nguy cơ, đặc biệt với phụ nữ có dự định sinh thêm con.
• Quản lý tốt các bệnh lý nền: Điều trị dứt điểm viêm nhiễm phụ khoa, tránh nạo hút thai không an toàn.
• Khám thai định kỳ: Thực hiện đầy đủ các mốc khám thai, đặc biệt là siêu âm tầm soát ở tuần 18-24 để phát hiện sớm bất thường.
• Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt: Bổ sung đầy đủ sắt, axit folic, canxi, protein; tránh lao động nặng, nghỉ ngơi hợp lý; không sử dụng chất kích thích, rượu bia.

Đặc biệt, khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau bụng, ra máu âm đạo trong thai kỳ, thai máy giảm, thai phụ cần đến bệnh viện ngay để được đánh giá và xử trí kịp thời. Phát hiện sớm, theo dõi chặt chẽ và chuẩn bị kế hoạch sinh phù hợp là những yếu tố quyết định giúp giảm thiểu nguy cơ biến chứng, bảo vệ an toàn cho cả mẹ và thai nhi.

Đặt lịch khám nhanh qua Careviona

Thay vì tự gọi điện chờ tổng đài, bạn có thể đặt lịch khám qua Careviona theo 3 bước đơn giản:

• Bước 1: Gọi hoặc nhắn Zalo tới hotline Careviona 0993.098.769
• Bước 2: Careviona xác nhận lịch khám trong 30 giây, chọn chuyên khoa và khung giờ phù hợp
• Bước 3: Đến đúng giờ hẹn, được ưu tiên tiếp đón, không phải xếp hàng chờ lấy số

Xem thêm hướng dẫn đặt lịch khám online hoặc giới thiệu về Careviona.

Bài viết liên quan

• Thai sản trọn gói tại Phương Đông
• Thai sản trọn gói tại DoLife
• Tổng hợp các gói thai sản tại các bệnh viện Hà Nội
• Gói thai sản 12 tuần tại Phenikaa