Nam sinh 14 tuổi phải cắt bỏ tinh hoàn vì nhập viện trễ: Dấu hiệu xoắn tinh hoàn ai cũng cần biết

Xoắn tinh hoàn là cấp cứu ngoại khoa có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp nhất ở trẻ vị thành niên. Một nam sinh 14 tuổi tại Bắc Ninh vừa phải cắt bỏ tinh hoàn trái vì vào viện sau 54 giờ đau, vượt xa thời gian vàng 6 giờ. Câu chuyện này một lần nữa cảnh báo cha mẹ và nam giới: phát hiện sớm dấu hiệu xoắn tinh hoàn có thể quyết định giữ hay mất một cơ quan quan trọng của cơ thể.

Nguyên nhân gây xoắn tinh hoàn

Xoắn tinh hoàn xảy ra khi thừng tinh, gồm mạch máu và ống dẫn tinh, bị xoay quanh trục khiến dòng máu nuôi tinh hoàn bị tắc nghẽn — theo Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (NCBI). Tinh hoàn nhanh chóng thiếu oxy, phù nề và có thể hoại tử nếu không được gỡ xoắn kịp thời.

Nguyên nhân thường liên quan đến bất thường giải phẫu bẩm sinh, chẳng hạn dây treo tinh hoàn quá dài hoặc cấu trúc hình chuông lắc làm tinh hoàn dễ xoay. Vận động mạnh, chấn thương bìu, thay đổi nhiệt độ đột ngột hoặc co thắt cơ bìu cũng là những yếu tố thuận lợi.

Triệu chứng nhận biết điển hình

Cơn đau do xoắn tinh hoàn thường khởi phát đột ngột và dữ dội ở một bên bìu. Khác với viêm tinh hoàn, đau thường không giảm khi nâng đỡ bìu và có thể lan lên bụng dưới, bẹn hoặc đùi trong.

• Đau đột ngột, dữ dội một bên bìu
• Bìu sưng đỏ, căng tức
• Tinh hoàn bên đau nằm cao hơn bên còn lại
• Xuất hiện khối u bất thường hoặc thay đổi vị trí tinh hoàn
• Buồn nôn, nôn, chóng mặt
• Đau bụng hoặc đau vùng bẹn
• Sốt, đi tiểu thường xuyên

Ở trẻ nhỏ, triệu chứng có thể khó nhận biết hơn. Trẻ hay quấy khóc, bỏ bú, nôn trớ hoặc đi lại khó khăn. Cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay khi thấy vùng kín sưng đỏ hoặc trẻ kêu đau bất thường.

Đối tượng dễ mắc xoắn tinh hoàn

Xoắn tinh hoàn có thể gặp ở mọi lứa tuổi, kể cả trẻ sơ sinh và người lớn tuổi. Tuy nhiên, nhóm nguy cơ cao nhất là nam giới từ 12 đến 18 tuổi, giai đoạn tinh hoàn phát triển nhanh trong tuổi dậy thì.

Nam giới từng bị xoắn tinh hoàn một bên, có bất thường giải phẫu bìu hoặc có người thân trong gia đình mắc xoắn tinh hoàn cũng nên chủ động khám sức khỏe sinh sản định kỳ.

Chẩn đoán và điều trị xoắn tinh hoàn

Chẩn đoán

Bác sĩ sẽ thăm khám lâm sàng vùng bìu, đánh giá mức độ đau, tư thế tinh hoàn và các dấu hiệu viêm. Siêu âm Doppler màu giúp kiểm tra dòng máu đến tinh hoàn, nhưng không được làm trì hoãn quyết định phẫu thuật nếu nghi ngờ xoắn.

Trong thực hành cấp cứu, khi bệnh nhân đến muộn hoặc triệu chứng điển hình, bác sĩ có thể chỉ định mổ thám sát ngay. Việc xác định sớm và can thiệp kịp thời quan trọng hơn nhiều so với chẩn đoán hình ảnh kéo dài.

Điều trị

Thời gian vàng để cứu tinh hoàn là 6 giờ đầu kể từ khi xuất hiện cơn đau. Nếu can thiệp trước 6 giờ, khoảng 100% tinh hoàn có thể bảo tồn. Từ 6 đến 12 giờ, tỉ lệ này giảm còn khoảng 50%; từ 12 đến 24 giờ chỉ còn khoảng 20%. Sau 24 giờ, tinh hoàn thường đã hoại tử và khó có khả năng cứu được.

Phẫu thuật xoắn tinh hoàn bao gồm rạch da bìu, tháo xoắn thừng tinh, đánh giá sức sống tinh hoàn và khâu cố định tinh hoàn vào bìu để tránh tái phát. Nếu tinh hoàn đã tím đen, hoại tử hoàn toàn, bác sĩ buộc phải cắt bỏ để bảo vệ sức khỏe tổng thể và tinh hoàn còn lại.

Sau phẫu thuật, bệnh nhân cần được theo dõi tại bệnh viện, dùng thuốc giảm đau, kháng sinh theo chỉ định. Trường hợp cắt bỏ một bên tinh hoàn, bên còn lại thường vẫn sản xuất hormone và tinh trùng, nhưng cần kiểm tra sức khỏe sinh sản định kỳ lâu dài.

Cách phòng ngừa và chế độ sinh hoạt khoa học

Phòng ngừa xoắn tinh hoàn

Không có biện pháp chủ động ngăn chặn tuyệt đối xoắn tinh hoàn. Điều quan trọng nhất là nhận diện sớm dấu hiệu đau bìu đột ngột và đến cơ sở y tế chuyên khoa ngay lập tức. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc giảm đau, xoa bóp hay chườm nóng vì có thể che giấu triệu chứng, dẫn đến nhập viện trễ.

Nếu có yếu tố nguy cơ giải phẫu, bác sĩ có thể đề nghị khâu cố định tinh hoàn cả hai bên để dự phòng. Nam giới từng bị đau bìu không rõ nguyên nhân nên chủ động khám tiết niệu để được tư vấn cụ thể.

Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt sau điều trị

• Tuân thủ dùng thuốc và tái khám đúng hẹn.
• Nghỉ ngơi ít nhất 1–2 tuần, tránh chạy nhảy mạnh, đạp xe, mang vác nặng.
• Giữ vùng bìu khô ráo, mặc quần lót thoáng và nâng đỡ bìu tốt.
• Bổ sung đạm, vitamin và khoáng chất từ thịt, cá, trứng, sữa, rau xanh, trái cây.
• Uống đủ nước, tăng cường chất xơ để tránh táo bón, hạn chế rượu bia và thuốc lá.
• Theo dõi vết mổ: nếu sưng đau tăng, sốt, chảy dịch bất thường cần báo bác sĩ ngay.

Dù xoắn tinh hoàn là tình trạng đáng sợ, nhưng khi được phát hiện và điều trị trong thời gian vàng, tiên lượng hồi phục rất tốt. Cùng với chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt khoa học, nam giới sẽ giảm nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.

Ngày cập nhật: 30/08/2026

Đặt lịch khám nhanh qua Careviona

Thay vì tự gọi điện chờ tổng đài, bạn có thể đặt lịch khám qua Careviona theo 3 bước đơn giản:

• Bước 1: Gọi hoặc nhắn Zalo tới hotline Careviona 0993.098.769
• Bước 2: Careviona xác nhận lịch khám trong 30 giây, chọn chuyên khoa và khung giờ phù hợp
• Bước 3: Đến đúng giờ hẹn, được ưu tiên tiếp đón, không phải xếp hàng chờ lấy số

Xem thêm hướng dẫn đặt lịch khám online hoặc giới thiệu về Careviona.

Bài viết liên quan

• Gói khám sức khỏe tổng quát tiêu chuẩn cho nam tại Vinmec
• Gói khám sức khỏe tổng quát tại Bắc Hà
• Xét nghiệm cơ bản tại nhà cho nam

Bác sĩ thẩm định bài viết

TTND.GS.TS.BS Lâm Khánh

Chuyên gia đầu ngành Ngoại tiết niệu, Bệnh viện Đại học Phenikaa. Thầy thuốc Nhân dân, Giáo sư, Tiến sĩ Y khoa.