Cập nhật danh mục thuốc y học cổ truyền được BHYT chi trả: những điểm người bệnh cần biết

Y học cổ truyền (YHCT) từ lâu đã là một phần không thể thiếu trong hệ thống chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam, mang lại nhiều lựa chọn điều trị an toàn, ít tác dụng phụ cho người bệnh. Tuy nhiên, để người dân thực sự tiếp cận được các loại thuốc YHCT chất lượng với chi phí hợp lý, danh mục thuốc được bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả cần liên tục được cập nhật cho phù hợp với thực tiễn. Mới đây, Bộ Y tế đã tổ chức cuộc họp rà soát, xây dựng Thông tư sửa đổi, bổ sung danh mục thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền và dược liệu thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT, do TS.BS Vũ Mạnh Hà, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế, chủ trì, với mục tiêu hướng tới sự khoa học, an toàn và hiệu quả.

Vì sao cần cập nhật danh mục thuốc y học cổ truyền?

Việc rà soát, sửa đổi Thông tư số 05/2015/TT-BYT — văn bản hiện đang quy định danh mục này — xuất phát từ nhiều lý do cả về pháp lý lẫn thực tiễn. Trước hết, sự phát triển của YHCT trong giai đoạn mới đòi hỏi một cơ sở pháp lý vững chắc, đồng bộ với các quy định hiện hành như Luật Dược và Luật Khám bệnh, chữa bệnh. Bên cạnh đó, theo số liệu được báo cáo tại cuộc họp, thuốc YHCT hiện chỉ chiếm khoảng 5,4% tổng chi phí thuốc do BHYT thanh toán trong 3 năm gần đây — thấp hơn nhiều so với mục tiêu đề ra tại Quyết định 68/QĐ-TTg (thuốc sản xuất trong nước đạt 80% tổng lượng thuốc sử dụng, trong đó thuốc dược liệu đạt 30%). Đây là cơ sở cho thấy danh mục hiện hành, vốn gồm 229 tổ hợp thuốc thuộc 11 nhóm điều trị và 349 vị thuốc thuộc 30 chuyên mục, cần được rà soát và mở rộng để phản ánh đúng thực tế điều trị và giúp Quỹ BHYT được sử dụng hiệu quả hơn.

Những bất cập cho thấy sự cần thiết phải thay đổi

Trong thời gian qua, không ít cơ sở y tế và người bệnh đã gặp khó khăn khi sử dụng thuốc YHCT do danh mục BHYT chưa được cập nhật kịp thời. Cụ thể, một số loại thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền có hiệu quả điều trị tốt nhưng chưa nằm trong danh mục chi trả, khiến người bệnh phải tự bỏ tiền túi hoặc buộc phải bỏ qua cơ hội điều trị phù hợp. Bên cạnh đó, ranh giới phân định giữa thuốc dược liệu và thuốc hóa dược ở một số trường hợp giao thoa vẫn chưa thực sự rõ ràng, dẫn đến tình trạng thanh toán không thống nhất giữa các cơ sở y tế. Những bất cập này chính là lý do khiến việc hoàn thiện danh mục trở nên cấp thiết.

Những nhóm đối tượng chịu tác động trực tiếp

Những thay đổi trong danh mục thuốc YHCT được BHYT chi trả sẽ tác động đến nhiều nhóm khác nhau:

• Người bệnh — đặc biệt là những người mắc các bệnh mạn tính như đau lưng, viêm khớp, rối loạn tiêu hóa, hoặc các bệnh lý thường được điều trị kết hợp bằng YHCT.
• Bác sĩ và cơ sở khám chữa bệnh — cần một danh mục rõ ràng, cập nhật để thuận tiện trong kê đơn và thanh toán BHYT.
• Doanh nghiệp sản xuất thuốc YHCT — muốn đưa sản phẩm vào danh mục cần đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về an toàn, hiệu quả và chi phí hợp lý.

Quy trình xây dựng danh mục mới được thực hiện như thế nào?

Việc xây dựng danh mục thuốc YHCT được BHYT chi trả được tiến hành dựa trên các nguyên tắc khoa học và minh bạch. Cụ thể, Vụ Bảo hiểm y tế phối hợp cùng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền và các đơn vị liên quan thực hiện:

• Rà soát số đăng ký lưu hành của các loại thuốc trong danh mục hiện hành.
• Phân tích dữ liệu thanh toán BHYT để đánh giá chi phí và hiệu quả điều trị thực tế.
• Lấy ý kiến từ các cơ sở y tế, tổ chức, cá nhân liên quan để đề xuất bổ sung thuốc mới vào danh mục.
• Thẩm định thông qua Hội đồng chuyên môn nhằm đảm bảo tính an toàn, hiệu quả và phù hợp với nguyên lý của YHCT.

Kết quả của quá trình này sẽ là một Thông tư mới, dự kiến gồm 6 điều cùng các phụ lục chi tiết, giúp chuẩn hóa danh pháp, tên khoa học và hướng dẫn thanh toán một cách thống nhất. Đây sẽ là cơ sở pháp lý rõ ràng hơn, giúp người bệnh dễ dàng tiếp cận thuốc YHCT chất lượng, đúng quyền lợi BHYT của mình.

Người bệnh nên làm gì trong giai đoạn chuyển tiếp?

Trong lúc danh mục mới đang được hoàn thiện, người bệnh có thể chủ động một số việc sau để bảo vệ quyền lợi của mình:

• Chủ động cập nhật thông tin về danh mục thuốc YHCT được BHYT chi trả thông qua các kênh chính thống của Bộ Y tế và cơ sở khám chữa bệnh.
• Tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc YHCT nào, đặc biệt khi có nhu cầu kết hợp với thuốc tây y để tránh tương tác không mong muốn.
• Hỏi rõ cơ sở khám chữa bệnh về việc loại thuốc YHCT được kê có nằm trong danh mục BHYT chi trả hay không trước khi sử dụng, để chủ động về chi phí.
• Bảo quản thuốc đúng cách theo hướng dẫn của nhà sản xuất để đảm bảo chất lượng và hiệu quả điều trị.

Với những cập nhật đang được Bộ Y tế xây dựng theo hướng khoa học, minh bạch và sát thực tiễn hơn, người bệnh có thêm cơ sở để yên tâm lựa chọn YHCT trong quá trình chăm sóc sức khỏe của mình, đồng thời góp phần giúp Quỹ BHYT được sử dụng hiệu quả hơn trong tương lai.

Câu hỏi thường gặp

Thông tư mới về danh mục thuốc YHCT BHYT khi nào có hiệu lực?

Tại thời điểm bài viết được cập nhật, Bộ Y tế mới đang trong giai đoạn rà soát, xây dựng dự thảo Thông tư sửa đổi Thông tư 05/2015/TT-BYT. Người bệnh nên theo dõi thông tin chính thức từ Bộ Y tế hoặc cơ sở khám chữa bệnh đang điều trị để cập nhật thời điểm ban hành và áp dụng chính thức.

Vì sao thuốc YHCT chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ trong chi phí BHYT dù được nhiều người sử dụng?

Theo số liệu được báo cáo, thuốc YHCT hiện chỉ chiếm khoảng 5,4% tổng chi phí thuốc do BHYT thanh toán trong 3 năm gần đây, một phần do danh mục hiện hành (Thông tư 05/2015/TT-BYT) chưa cập nhật kịp với sự đa dạng của các bài thuốc đang được sử dụng trong thực tế điều trị, khiến nhiều loại thuốc có hiệu quả vẫn chưa được đưa vào phạm vi chi trả.

Người bệnh có thể làm gì nếu thuốc YHCT đang cần dùng chưa nằm trong danh mục BHYT?

Người bệnh nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ điều trị để được tư vấn về các lựa chọn thay thế đã nằm trong danh mục chi trả, hoặc cân nhắc giữa hiệu quả điều trị và chi phí tự chi trả nếu vẫn muốn sử dụng loại thuốc đó. Việc phản ánh nhu cầu thực tế đến cơ sở y tế cũng là một kênh góp phần vào quá trình rà soát, bổ sung danh mục của Bộ Y tế.

Careviona đồng hành cùng bạn trong chăm sóc sức khỏe

Nếu bạn đang tìm cơ sở khám chữa bệnh có kết hợp y học cổ truyền uy tín, hoặc cần tư vấn lựa chọn giữa các phương pháp điều trị phù hợp với tình trạng sức khỏe của mình, Careviona hỗ trợ đặt lịch khám miễn phí tại các cơ sở y tế phù hợp. Liên hệ hotline 0993.098.769 hoặc đặt lịch trực tuyến tại careviona.com để được hỗ trợ nhanh chóng. Careviona là nền tảng hỗ trợ đặt lịch khám, không thay thế cho tư vấn chuyên môn từ bác sĩ hoặc cơ quan quản lý BHYT.

Liên kết nội bộ gợi ý

• Cách chọn bác sĩ phù hợp với nhu cầu chăm sóc sức khỏe
• Khám sức khỏe định kỳ bao lâu một lần?
• Đặt khám ngoài giờ Hà Nội