Bệnh cúm B là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus influenza B gây ra. Phần lớn các ca bệnh ở trẻ em đều nhẹ và có thể tự hồi phục sau 1-2 tuần nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, đối với trẻ dưới 2 tuổi, hệ miễn dịch còn non yếu, nguy cơ biến chứng nặng như viêm phổi, viêm cơ tim, suy hô hấp là rất đáng lo ngại. Bài viết giúp cha mẹ hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và phòng ngừa cúm B ở trẻ nhỏ, từ đó bảo vệ sức khỏe của bé một cách tốt nhất.

Nguyên nhân gây bệnh cúm B

Virus cúm B lây truyền từ người sang người chủ yếu qua đường hô hấp. Khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, các giọt bắn nhỏ chứa virus sẽ phát tán vào không khí. Trẻ có thể hít phải các giọt bắn này hoặc chạm tay vào bề mặt bị nhiễm virus rồi đưa lên mũi, miệng, mắt. Thời gian ủ bệnh thường từ 1 đến 4 ngày, nhưng ở trẻ nhỏ hoặc trẻ suy giảm miễn dịch, thời gian này có thể kéo dài hơn.

Triệu chứng nhận biết điển hình

Triệu chứng cúm B ở trẻ em thường xuất hiện đột ngột và có thể bao gồm:

• Sốt: trẻ thường sốt cao, có thể lên đến 39-41°C. Sốt kéo dài hơn 3 ngày cần được theo dõi kỹ.
• Triệu chứng hô hấp: ho khan, đau họng, sổ mũi, nghẹt mũi. Dễ nhầm với cảm lạnh thông thường.
• Triệu chứng toàn thân: đau đầu, đau mỏi cơ, ớn lạnh, mệt mỏi, kiệt sức.
• Triệu chứng tiêu hóa: một số trẻ có thể bị buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy.

Ở trẻ dưới 2 tuổi, các triệu chứng có thể không điển hình, trẻ chỉ quấy khóc, bỏ bú, sốt cao hoặc thở nhanh. Cha mẹ cần đặc biệt lưu ý nếu trẻ có tiền sử hen suyễn, bệnh phổi mãn tính hoặc các bệnh lý nền khác.

Đối tượng dễ mắc bệnh và nguy cơ biến chứng nặng

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi, có nguy cơ cao mắc biến chứng nặng khi nhiễm cúm B. Các yếu tố làm tăng nguy cơ bao gồm:

• Trẻ có bệnh mạn tính: hen suyễn, bệnh phổi, bệnh tim, suy giảm miễn dịch bẩm sinh hoặc mắc phải, bệnh gan, thận, rối loạn chuyển hóa, béo phì.
• Trẻ đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch hoặc mắc bệnh ung thư.
• Trẻ sinh non, nhẹ cân.

Biến chứng thường gặp nhất là viêm phổi do virus hoặc bội nhiễm vi khuẩn. Ngoài ra, có thể gặp viêm cơ tim, viêm não, viêm cơ tiêu cơ vân hoặc suy đa cơ quan, tuy hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm.

Chẩn đoán và phương pháp điều trị

Chẩn đoán

Bác sĩ sẽ dựa vào triệu chứng lâm sàng và tiến hành xét nghiệm nhanh kháng nguyên virus cúm hoặc PCR để xác định chủng cúm B. Việc chẩn đoán sớm giúp điều trị kịp thời, giảm nguy cơ biến chứng.

Điều trị

Đa số trẻ mắc cúm B nhẹ có thể điều trị tại nhà với các biện pháp sau:

• Nghỉ ngơi: cho trẻ nghỉ ngơi trong phòng thoáng mát, sạch sẽ.
• Hạ sốt: nếu trẻ sốt trên 38,5°C, dùng paracetamol (10-15 mg/kg/lần) hoặc ibuprofen (6-8 mg/kg/lần) theo chỉ dẫn, cách 4-6 giờ nếu cần. Không dùng aspirin cho trẻ em.
• Bù nước và dinh dưỡng: cho trẻ uống nhiều nước, nước trái cây, dung dịch oresol. Ăn thức ăn mềm, lỏng, dễ tiêu.
• Vệ sinh mũi họng: nhỏ nước muối sinh lý, hút mũi nhẹ nhàng bằng bấc bông tự cuốn.
• Thuốc kháng virus: chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ trong các trường hợp đặc biệt (trẻ có nguy cơ cao, bệnh nặng). Thuốc kháng sinh không có tác dụng với virus.

Nếu trẻ có dấu hiệu chuyển nặng, cần đưa ngay đến cơ sở y tế.

Dấu hiệu chuyển nặng cần đưa trẻ đi viện ngay

• Sốt cao ≥39,5°C không hạ sau khi dùng thuốc và chườm ấm.
• Sốt ≥38,5°C kéo dài quá 3 ngày.
• Trẻ thở nhanh, thở rít, khò khè, rút lõm lồng ngực.
• Mạch nhanh, lạnh chi, vân tím.
• Trẻ bỏ ăn, bỏ bú, có dấu hiệu mất nước (môi khô, mắt trũng, tiểu ít).
• Thay đổi ý thức: quấy khóc, li bì, co giật.
• Trẻ lớn kêu đau bụng, đau ngực, nôn nhiều.
• Cha mẹ cảm thấy lo lắng bất an về tình trạng của trẻ.

Cách phòng ngừa hiệu quả và chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt

Phòng ngừa

• Tiêm vaccine cúm mùa: vaccine cúm B có trong thành phần vaccine cúm mùa. Tiêm phòng cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi và các nhóm nguy cơ cao.
• Vệ sinh cá nhân: rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, che miệng khi ho hoặc hắt hơi.
• Vệ sinh môi trường: lau sạch các bề mặt, đồ chơi, vật dụng trẻ tiếp xúc. Giữ nhà cửa thông thoáng.
• Tránh tiếp xúc: hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người có triệu chứng cúm. Trong mùa dịch, không đưa trẻ đến nơi đông người.

Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt

• Dinh dưỡng: cho trẻ bú mẹ đầy đủ nếu còn nhỏ. Trẻ lớn hơn cần ăn uống đủ chất, tăng cường thực phẩm giàu vitamin C (cam, quýt, bưởi), kẽm (thịt, cá, hải sản) để tăng sức đề kháng.
• Sinh hoạt: đảm bảo giấc ngủ đủ, vận động nhẹ nhàng, mặc quần áo phù hợp với thời tiết.
• Khi trẻ bị cúm: cho trẻ nghỉ học, cách ly tại nhà ít nhất 7 ngày kể từ khi khởi phát triệu chứng hoặc cho đến khi hết sốt 24 giờ. Tránh cho trẻ tiếp xúc với người khác trong gia đình, đặc biệt là người già và trẻ nhỏ khác.

Cha mẹ cần theo dõi sát tình trạng của trẻ, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và không tự ý dùng thuốc. Với sự chăm sóc đúng cách, hầu hết trẻ sẽ hồi phục hoàn toàn mà không di chứng.

Khi nào nên đặt lịch khám?

Nếu trẻ dưới 2 tuổi có sốt cao không hạ, thở nhanh, bỏ bú hoặc bất kỳ dấu hiệu chuyển nặng nào ở trên, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám ngay, không nên chờ đợi. Careviona hỗ trợ đặt lịch khám miễn phí, giúp gia đình lựa chọn cơ sở y tế phù hợp cho bé. Liên hệ hotline 0993.098.769 hoặc đặt lịch trực tuyến tại careviona.com để được hỗ trợ nhanh chóng. Careviona là nền tảng hỗ trợ đặt lịch khám, không thay thế cho chẩn đoán và điều trị trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa.

Bài Viết Liên Quan

• Khám sức khỏe định kỳ bao lâu một lần?
• Cách chọn bác sĩ phù hợp với nhu cầu chăm sóc sức khỏe
• Đặt khám sức khỏe tổng quát Hà Nội
• Đặt khám ngoài giờ Hà Nội