Hẹp bao quy đầu có thể dẫn đến ung thư dương vật: Cơ chế, dấu hiệu và cách phòng ngừa

Hẹp bao quy đầu có gây ung thư dương vật không? Hẹp bao quy đầu không đồng nghĩa với ung thư. Tuy nhiên, tình trạng hẹp bao quy đầu kéo dài, đặc biệt khi gây khó vệ sinh hoặc đi kèm viêm mạn tính, được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ ung thư dương vật cao hơn.

Ung thư dương vật là bệnh tương đối hiếm gặp. Bệnh có thể xuất hiện ở quy đầu, bao quy đầu hoặc các vị trí khác của dương vật. Một số yếu tố liên quan đến nguy cơ mắc bệnh gồm hẹp bao quy đầu, nhiễm HPV nguy cơ cao, hút thuốc lá, lichen sclerosus và tình trạng viêm kéo dài.

Hẹp bao quy đầu có gây ung thư dương vật không?

Không nên hiểu rằng hẹp bao quy đầu trực tiếp “gây” ung thư dương vật. Đây được xem là một yếu tố liên quan đến nguy cơ, nhất là khi tình trạng hẹp làm cản trở vệ sinh và đi kèm viêm kéo dài.

Có một số cơ chế có thể góp phần giải thích mối liên hệ này.

Viêm mạn tính ở bao quy đầu và quy đầu

Khi bao quy đầu khó hoặc không thể kéo xuống, việc làm sạch vùng quy đầu có thể trở nên khó khăn hơn. Một số người vì vậy dễ gặp viêm quy đầu hoặc viêm bao quy đầu tái diễn.

Tình trạng viêm kéo dài có thể gây tổn thương mô và những thay đổi bất thường tại vùng da, niêm mạc dương vật. Tuy nhiên, không phải trường hợp viêm bao quy đầu nào cũng tiến triển thành tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư.

Nhiễm HPV nguy cơ cao

HPV (Human Papillomavirus) là một trong những yếu tố có liên quan đến một phần các trường hợp ung thư dương vật. Một số chủng HPV nguy cơ cao, trong đó có HPV 16, có khả năng gây biến đổi tế bào nếu nhiễm kéo dài.

HPV lây chủ yếu qua tiếp xúc tình dục. Hẹp bao quy đầu và viêm mạn tính có thể cùng tồn tại với các yếu tố nguy cơ khác, nhưng không nên hiểu rằng cứ bị hẹp bao quy đầu thì sẽ nhiễm HPV.

Lichen sclerosus

Lichen sclerosus là bệnh viêm da mạn tính có thể ảnh hưởng đến vùng sinh dục nam. Bệnh có thể gây sẹo, làm bao quy đầu ngày càng khó kéo xuống và dẫn đến hẹp bao quy đầu mắc phải.

Người có tổn thương nghi ngờ lichen sclerosus nên được bác sĩ chuyên khoa đánh giá thay vì tự điều trị kéo dài.

Dấu hiệu ung thư dương vật cần chú ý

Ung thư dương vật giai đoạn đầu đôi khi có biểu hiện tương đối kín đáo. Nam giới nên đi khám khi phát hiện tổn thương mới xuất hiện và không cải thiện, đặc biệt ở quy đầu hoặc bao quy đầu.

• Vết loét hoặc vùng tổn thương lâu lành.
• Khối hoặc nốt sùi mới xuất hiện.
• Vùng da dày lên hoặc thay đổi màu sắc bất thường.
• Chảy máu hoặc tiết dịch bất thường dưới bao quy đầu.
• Mùi bất thường kéo dài đi kèm tổn thương hoặc viêm.
• Sưng hoặc nổi hạch vùng bẹn.

Ai có nguy cơ ung thư dương vật cao hơn?

Không thể dự đoán ung thư dương vật chỉ dựa trên một yếu tố. Một số tình trạng đã được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ cao hơn gồm:

• Hẹp bao quy đầu kéo dài đến tuổi trưởng thành.
• Viêm quy đầu hoặc bao quy đầu mạn tính, tái diễn.
• Nhiễm một số chủng HPV nguy cơ cao.
• Lichen sclerosus vùng sinh dục.
• Hút thuốc lá.
• Một số tình trạng suy giảm miễn dịch.
• Tuổi cao hơn.

Có một hay nhiều yếu tố nguy cơ không có nghĩa là chắc chắn sẽ mắc ung thư. Ngược lại, bệnh vẫn có thể xuất hiện ở người không có yếu tố nguy cơ rõ ràng.

Hẹp bao quy đầu ở người lớn khi nào nên đi khám?

Nam giới trưởng thành nên cân nhắc khám Nam khoa hoặc Tiết niệu nếu bao quy đầu không thể kéo xuống, gây đau, ảnh hưởng quan hệ tình dục hoặc thường xuyên viêm nhiễm.

Nên đi khám sớm hơn khi xuất hiện:

• Đau, sưng hoặc đỏ nhiều ở quy đầu và bao quy đầu.
• Viêm tái phát nhiều lần.
• Chảy dịch hoặc chảy máu bất thường.
• Khó tiểu hoặc dòng tiểu bất thường.
• Xuất hiện vết loét, nốt sùi hoặc khối bất thường.
• Bao quy đầu trước đây kéo xuống được nhưng ngày càng hẹp.

Bạn có thể tra cứu bác sĩ trên CareViona hoặc xem danh sách cơ sở y tế trước khi lựa chọn nơi thăm khám.

Bác sĩ chẩn đoán ung thư dương vật như thế nào?

Trước tiên, bác sĩ thường hỏi triệu chứng, tiền sử bệnh và trực tiếp kiểm tra dương vật cũng như vùng bẹn.

Nếu phát hiện tổn thương nghi ngờ, sinh thiết thường đóng vai trò quan trọng để xác định bản chất của tổn thương. Một mẫu mô nhỏ được lấy và kiểm tra dưới kính hiển vi.

Khi đã xác định ung thư hoặc cần đánh giá mức độ lan rộng của bệnh, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp chẩn đoán hình ảnh phù hợp như siêu âm, CT hoặc MRI tùy từng trường hợp.

Không phải người bị hẹp bao quy đầu đều cần thực hiện các xét nghiệm hoặc chẩn đoán hình ảnh này.

Hẹp bao quy đầu được điều trị như thế nào?

Điều trị phụ thuộc vào tuổi, nguyên nhân, mức độ hẹp, tình trạng sẹo và các triệu chứng đi kèm.

Điều trị bảo tồn

Trong một số trường hợp phù hợp, bác sĩ có thể hướng dẫn sử dụng corticosteroid bôi tại chỗ kết hợp với kéo bao quy đầu nhẹ nhàng trong một khoảng thời gian nhất định.

Không nên tự cố kéo mạnh bao quy đầu vì có thể gây đau, rách da, chảy máu hoặc hình thành thêm sẹo.

Cắt bao quy đầu

Cắt bao quy đầu có thể được bác sĩ cân nhắc khi hẹp bao quy đầu gây triệu chứng, có sẹo đáng kể, viêm tái diễn hoặc điều trị bảo tồn không phù hợp/không hiệu quả.

Đây không phải thủ thuật bắt buộc đối với mọi nam giới và quyết định nên dựa trên đánh giá trực tiếp của bác sĩ.

Nếu phát hiện ung thư dương vật thì điều trị ra sao?

Phương pháp điều trị phụ thuộc vào vị trí, kích thước, giai đoạn của khối u, tình trạng hạch và sức khỏe tổng thể của người bệnh.

Ở những tổn thương nhỏ hoặc giai đoạn sớm, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp điều trị nhằm bảo tồn mô dương vật khi phù hợp. Những trường hợp tiến triển hơn có thể cần phẫu thuật rộng hơn và đánh giá hoặc điều trị hạch vùng bẹn.

Xạ trị hoặc điều trị toàn thân có thể được sử dụng trong một số tình huống cụ thể. Phác đồ cần được bác sĩ chuyên khoa ung bướu và các chuyên khoa liên quan cá thể hóa cho từng người bệnh.

Có thể phòng ngừa ung thư dương vật không?

Không có biện pháp nào bảo đảm phòng ngừa hoàn toàn ung thư dương vật. Tuy nhiên, một số biện pháp có thể giúp giảm các yếu tố nguy cơ có thể thay đổi:

• Giữ vệ sinh vùng sinh dục phù hợp.
• Đi khám khi hẹp bao quy đầu gây triệu chứng hoặc viêm tái diễn.
• Không hút thuốc lá hoặc tìm hỗ trợ cai thuốc nếu đang hút.
• Quan hệ tình dục an toàn giúp giảm nguy cơ mắc một số bệnh lây truyền qua đường tình dục.
• Cân nhắc tiêm vaccine HPV theo độ tuổi và chỉ định hiện hành.
• Không tự điều trị kéo dài các vết loét, nốt sùi hoặc tổn thương bất thường vùng sinh dục.

Dinh dưỡng có phòng được ung thư dương vật không?

Hiện không nên xem một loại thực phẩm, vitamin hay khoáng chất cụ thể là biện pháp phòng ngừa ung thư dương vật.

Một chế độ ăn cân đối, vận động thường xuyên, hạn chế thuốc lá và duy trì cân nặng phù hợp có lợi cho sức khỏe tổng thể, nhưng không thay thế việc thăm khám và xử lý các tổn thương bất thường.

Câu hỏi thường gặp

Hẹp bao quy đầu có chắc chắn bị ung thư không?

Không. Hẹp bao quy đầu là một yếu tố có liên quan đến nguy cơ ung thư dương vật cao hơn, nhưng phần lớn người bị hẹp bao quy đầu không phát triển thành ung thư.

Cắt bao quy đầu có ngăn ngừa hoàn toàn ung thư dương vật không?

Không. Cắt bao quy đầu không bảo đảm loại bỏ hoàn toàn nguy cơ ung thư dương vật. Thủ thuật được chỉ định dựa trên tình trạng cụ thể của từng người, không nên thực hiện chỉ vì lo lắng ung thư mà chưa được bác sĩ đánh giá.

Hẹp bao quy đầu ở người lớn có tự hết không?

Hẹp bao quy đầu xuất hiện hoặc tồn tại ở người trưởng thành cần được đánh giá nguyên nhân, đặc biệt khi có sẹo, viêm tái diễn, đau hoặc khó vệ sinh. Không nên cố tự nong hoặc kéo mạnh bao quy đầu.

Vết loét ở dương vật có phải ung thư không?

Không nhất thiết. Nhiễm trùng, bệnh lây truyền qua đường tình dục và các bệnh da liễu cũng có thể gây loét. Tuy nhiên, vết loét kéo dài, tái phát hoặc có biểu hiện bất thường nên được bác sĩ kiểm tra.

Tóm lại

Hẹp bao quy đầu không đồng nghĩa với ung thư dương vật, nhưng hẹp kéo dài, viêm mạn tính và một số bệnh lý đi kèm có liên quan đến nguy cơ cao hơn. Vì vậy, nam giới trưởng thành bị hẹp bao quy đầu, viêm tái diễn hoặc có tổn thương bất thường tại dương vật nên được bác sĩ kiểm tra.

Đặc biệt, không nên vì lo ngại ung thư mà tự dùng thuốc, tự nong bao quy đầu hoặc mặc định rằng phải cắt bao quy đầu. Việc điều trị cần dựa trên nguyên nhân và tình trạng cụ thể.