Hiếm muộn (vô sinh) là tình trạng không thể có thai sau ít nhất 12 tháng quan hệ tình dục đều đặn, không sử dụng biện pháp tránh thai. Đây là vấn đề y tế khá phổ biến, ảnh hưởng đến khoảng 15% các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh sản. Nhờ những tiến bộ vượt bậc của y học hỗ trợ sinh sản, nhiều gia đình đã tìm lại được niềm hạnh phúc khi đón con chào đời.

Nguyên nhân gây hiếm muộn

Hiếm muộn có thể xuất phát từ nam giới, nữ giới hoặc cả hai. Các nguyên nhân thường gặp bao gồm:

• Ở nữ giới: rối loạn rụng trứng (hội chứng buồng trứng đa nang, suy buồng trứng sớm), tắc vòi trứng, lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung, bất thường tử cung bẩm sinh.
• Ở nam giới: số lượng tinh trùng thấp, chất lượng tinh trùng kém, tắc ống dẫn tinh, rối loạn cương dương, bệnh lý di truyền như Thalassemia.
• Nguyên nhân không rõ: khoảng 10-15% trường hợp không tìm được nguyên nhân cụ thể.

Triệu chứng nhận biết điển hình

Triệu chứng chính của hiếm muộn là không có thai dù đã quan hệ tình dục đều đặn, không bảo vệ trong một năm (đối với phụ nữ dưới 35 tuổi) hoặc sáu tháng (đối với phụ nữ trên 35 tuổi). Ngoài ra, có thể kèm theo các dấu hiệu như chu kỳ kinh nguyệt không đều, đau vùng chậu, rối loạn xuất tinh, thay đổi ham muốn tình dục. Tuy nhiên, nhiều cặp vợ chồng không có bất kỳ triệu chứng nào khác ngoài việc chậm có con.

Đối tượng dễ mắc hiếm muộn

Một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao hơn bao gồm:

• Phụ nữ trên 35 tuổi, nam giới trên 40 tuổi.
• Người có tiền sử bệnh lý viêm nhiễm vùng chậu, bệnh lây truyền qua đường tình dục.
• Người thừa cân, béo phì hoặc thiếu cân nghiêm trọng.
• Người thường xuyên tiếp xúc với hóa chất độc hại, hút thuốc lá, uống rượu bia nhiều.
• Người có tiền sử gia đình bị hiếm muộn hoặc bệnh di truyền.

Cách chẩn đoán và phương pháp điều trị y khoa

Chẩn đoán hiếm muộn được thực hiện qua các bước: khám lâm sàng, xét nghiệm nội tiết tố, siêu âm phụ khoa, tinh dịch đồ, chụp tử cung – vòi trứng, và các xét nghiệm di truyền nếu cần. Tùy vào nguyên nhân, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp:

• Điều trị nội khoa: sử dụng thuốc kích thích rụng trứng, hormone sinh sản.
• Phẫu thuật: can thiệp khi có tắc vòi trứng, u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung.
• Hỗ trợ sinh sản: bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI) và thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).

Phương pháp IVF ngày càng hoàn thiện với các kỹ thuật tiên tiến như nuôi cấy và chuyển phôi ngày 5 (phôi nang). Theo thông tin từ báo Tiền Phong về Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa, kỹ thuật này đã giúp hàng ngàn cặp vợ chồng hiếm muộn có con, với tỷ lệ có thai đạt khoảng 80% và tỷ lệ thai lâm sàng khoảng 70%. Việc nuôi phôi đến ngày 5 giúp chọn lọc được phôi chất lượng tốt hơn, qua đó tăng cơ hội thành công đồng thời giảm nguy cơ đa thai, sinh non và biến chứng cho cả mẹ và bé so với chuyển phôi ở giai đoạn sớm hơn.

Cách phòng ngừa hiệu quả và chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt khoa học

Phòng ngừa hiếm muộn chủ yếu dựa vào lối sống lành mạnh. Dưới đây là những khuyến nghị quan trọng:

• Dinh dưỡng: ăn uống cân đối, giàu vitamin, khoáng chất (kẽm, selen, axit folic). Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đường, chất béo bão hòa.
• Hoạt động thể chất: tập thể dục đều đặn 30 phút mỗi ngày, duy trì cân nặng hợp lý (BMI 18,5 – 24,9).
• Tránh các yếu tố nguy cơ: không hút thuốc, hạn chế rượu bia, tránh tiếp xúc hóa chất độc hại, quản lý stress hiệu quả.
• Khám sức khỏe định kỳ: phụ nữ nên kiểm tra sức khỏe sinh sản, tiêm phòng đầy đủ (rubella, viêm gan B); nam giới nên khám tinh dịch đồ nếu có kế hoạch sinh con.
• Quan hệ tình dục an toàn: phòng tránh các bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể gây viêm nhiễm, tắc vòi trứng.

Câu hỏi thường gặp

Vợ chồng nên đi khám hiếm muộn sau bao lâu chưa có con?

Với phụ nữ dưới 35 tuổi, nên đi khám nếu sau 12 tháng quan hệ đều đặn, không dùng biện pháp tránh thai mà vẫn chưa có thai. Với phụ nữ trên 35 tuổi, thời gian này rút ngắn còn 6 tháng do khả năng sinh sản giảm nhanh hơn theo tuổi tác. Nếu có các yếu tố nguy cơ rõ ràng như kinh nguyệt không đều, tiền sử viêm nhiễm vùng chậu, nên đi khám sớm hơn thay vì chờ đủ mốc thời gian trên.

Hiếm muộn có phải luôn do nguyên nhân từ người vợ không?

Không. Nguyên nhân hiếm muộn được chia khá đồng đều giữa hai vợ chồng: khoảng một phần ba trường hợp do nguyên nhân từ nữ giới, một phần ba do nam giới, phần còn lại do cả hai hoặc không rõ nguyên nhân. Vì vậy, cả hai vợ chồng đều cần được thăm khám và xét nghiệm đồng thời để xác định chính xác nguyên nhân.

Điều trị hiếm muộn có luôn cần làm IVF ngay từ đầu không?

Không nhất thiết. Tùy theo nguyên nhân và mức độ, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp từ đơn giản đến phức tạp hơn: điều trị nội khoa bằng thuốc kích thích rụng trứng, bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI), rồi mới đến thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) nếu các phương pháp trên không hiệu quả hoặc nguyên nhân đòi hỏi can thiệp sâu hơn ngay từ đầu.

Khi nào nên đặt lịch khám?

Hiếm muộn không phải là dấu chấm hết cho ước mơ làm cha mẹ. Với sự tiến bộ của y học và sự đồng hành của đội ngũ bác sĩ tận tâm, nhiều gia đình đã và đang viết nên câu chuyện hạnh phúc của riêng mình. Hãy chủ động thăm khám và điều trị sớm để tăng cơ hội thành công. Careviona hỗ trợ đặt lịch khám miễn phí, giúp bạn và người thân lựa chọn cơ sở y tế phù hợp. Liên hệ hotline 0993.098.769 hoặc đặt lịch trực tuyến tại careviona.com để được hỗ trợ nhanh chóng. Careviona là nền tảng hỗ trợ đặt lịch khám, không thay thế cho chẩn đoán và điều trị trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa.

Bài Viết Liên Quan

• Cách chọn bác sĩ phù hợp với nhu cầu chăm sóc sức khỏe
• Khám sức khỏe định kỳ bao lâu một lần?
• Đặt khám sức khỏe tổng quát Hà Nội
• Đặt khám ngoài giờ Hà Nội